Yazı Detayı
16 Temmuz 2021 - Cuma 12:42
 
AMPUL
İBRAHİM OKUYAN
 
 

AMPUL

 

Ampul insanlık tarihi açısından en önemli buluşlardan biridir. 

Ampuller insan hayatında yer edindikten sonra 
İnsanoğlu artık geceleri dahi ışığa erişebilir oldu.

Peki, ampulü kim buldu? 

1879 yılına geldiğimizde Edison çalışmalarını laboratuvarda sürdürürken 
Günümüzdeki işlevselliği olan ampulü icat etti. 
Edison yaklaşık 6 binin üzerinde denemeler yaparak 
Elektriğe ihtiyaç duyan ampulü icat etmeyi başarmış oldu.

İster inanın ister inanmayın şu anda dünyanın bir yerinde, 
Yapıldığından beri devamlı yanan, patlamayan bir ampul var. 

Buna inanmak kolay değil tabi ki. 
Bu ampulün 1901’den beri açık olduğunu söylesem. 

İnanmıyor musunuz? 
O zaman sizi şöyle alalım. 

Burası California’da bir itfaiye istasyonu. 
Ve bu ampul 1901 yılından beri açık. 
Yani 2021 yılı itibariyle 120 yıldır yanıyor. 

Dolayısıyla “dünyanın en uzun süreli yanan ampulü ” unvanıyla 
Rekorlar kitabına da girmiş durumda.

Düşünün o ampulü oraya takıp da açtıklarında 
Osmanlı İmparatorluğu vardı ve 2. Abdülhamid tahttaydı. 
Atatürk henüz 20 yaşında bir öğrenciydi. 

1. Dünya Savaşı, 
Kurtuluş Savaşı ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu sırasında, 
O ampul de yanmaya devam etti.

Peki neden ,yıllar geçmiş olmasına rağmen ampullerin ömrü kısaldı?

Bu sorunun çok net bir cevabı var. 
Planlı eskitme. 

Bu bir endüstriyel tasarım konsepti.

Ama bu kelimeler kulağa pek hoş gelmediği için “ürün yaşam döngüsü” deniyor. 
Üreticilerin planlı eskitme yerine kullanmayı tercih ettiği tanım bu. 
Bir ürün geliştirilirken onun tüm hayatı tasarlanıyor. 
Ve tabi ölümü de…
Yani buna bir ürünün hayatını tasarlamak değil de 
Hatasını tasarlamak demek daha doğru olur. 

Öyle bir ürün yapalım ki şu kadar kullanımdan, 
Şu kadar aydan sonra işe yaramaz hale gelsin.

Bu günlerde; 
Cep telefonları, 
Araçlar, 
Buzdolapları,
Bilgisayarlar kısaca her üründe buna rastlıyoruz.

Siyasi partilerde de durum aynı, genelde liderin ömrü ile sınırlı kalıyor.
Şirketler de kurumsallaşmadıklarımdan dolayı, 
Genelde kuruculardan sonra işlevselliğini kaybediyor.
Batıda durum böyle değil tabi ki.
Asırlık Şirketler var.

23 Aralık 1924’te Phoebus adında bir kartel kuruldu. 
Dünyanın en büyük ampul üreticileri tarafından. 
Kartelin aldığı ilk karar ampul ömrünün 1000 saate indirilmesiydi. 

Bakın indirilmesi diyorum, 
Çünkü teknolojik olarak bundan çok daha kalitelisinin üretilebildiğini biliyoruz. 

Size komplo teorisi gibi gelmiş olabilir ama maalesef değil. 
Tarihçiler bu kartelin imzaladığı belgeleri ve raporları buldu. 
Raporlar diyorum çünkü dünyada üretilen ampulleri inceleyip 
1000 saatten uzun ömürlü ampul üreten üreticiler varsa 
Bunlara verilecek cezalar bile belirlenmiş. 
Ve böylece daha icat edildiği 1880’lerde bile, 
1500 saat olan ampulün ömrü 1940’lara gelindiğinde 1000 saate inmiş.

Öyle haberler olur ki;
Bunları duyunca başka ülkede yaşayamamam deriz.
Bunlardan biri de ampul ile ilgilidir.

İki kafadar iddiaya girer.

Biri der ki:
“Şu ampulü ağzıma sokarım.”

Öbürü der ki:
“Sokamazsın.”

Sığardı, sığmazdı derken…
Sokar.

Çenesini olabildiğince açar, 
Duya takılan metal bölümünden tutar, 
Armut şeklindeki cam bölümünü ağzına gayet güzel oturtur.

Ama…

Küçük bir pürüz vardır.
Geri çıkaramaz!

Öbürü şaşar bu işe…
“Nasıl çıkaramaz?” diye düşünür.
Başka bir ampul bulur.
Kendi ağzına sokar.
I-ııh, o da çıkaramaz.

Az daha zorlasalar…
Ampul ağızlarında patlayacak.
Ne dil kalacak ne damak.
Paramparça olacaklar.

N’aapsınlar?

Biri kâğıt-kalem bulur.
“Hastaneye gidelim” yazar.

Çıkarlar sokağa, taksiye atlarlar.
Taksici gördüklerine inanamaz, iki kişi, ağızlarında ampul… 

“Hayrola?” der.

Konuşamazlar.
Dertlerini yazarak anlatırlar.

Taksici gülmekten kırılır.

“Yahu arkadaşlar” der, “çocuk musunuz Allah aşkına, insan böyle bir şeyi dener mi hiç!”

Neyse…

Bırakır ikisini hastaneye.
Derhal ameliyathaneye…

Tam acil müdahale başlayacakken, taksici acil servise geri gelir.

Ağzında ampul!

Bulaşıcıdır çünkü…

İki kafadarı görünce gülmekten karnına ağrılar giren taksici, 
“Acaba hakikaten çıkmaz mı?” diye merak edip, ilk bakkala yanaşmıştır.
*
Kıssadan hisse…

Denemesi bedava.
Deneriz, olmazsa çıkarırız dersiniz ama… 
Her şeyin geri dönüşü kolay olmaz.
Bazen Girerse, çıkmaz.
Zor olur.
Acılı olur.
Başlangıçta iyi, düşünmek lazımdır.
Karar alma sürecini kısa tutuyoruz.
Evlenirken, 
İşe girerken, 
Seçimlerde oy kullanırken,
Arkadaş seçerken acele ediyoruz.
Her kararı olmadan sorgulamak lazımdır.
Örneğin boşanmak evlenmek kadar kolay değil.

 

Saygılarımla.

İbrahim Halil Okuyan
İnşaat Yüksek Mühendisi
16.Temmuz.2021 MERSİN

 

 

 

 

 

 
Etiketler: AMPUL,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2021
Anketler
26 Kasım 2021
Mediha Hoca
19 Kasım 2021
Lider
12 Kasım 2021
Düzen !
05 Kasım 2021
Suyun Genleşme Mucizesi
29 Ekim 2021
Neden ? Cumhuriyet ?
22 Ekim 2021
Kutsal Bok Böceği
15 Ekim 2021
Ayakkabı ( 2.Bölüm )
08 Ekim 2021
Ayakkabı
01 Ekim 2021
Yahya Baba
17 Eylül 2021
Yaşlı Adam ve Atının Hikayesi
10 Eylül 2021
Siklon Operasyonu
03 Eylül 2021
Petrodolar Ve ABD (6)
27 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (5)
20 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
13 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
06 Ağustos 2021
KARGA BOKU !
30 Temmuz 2021
PETRO DOLAR ve ABD (2)
23 Temmuz 2021
PETRO DOLAR ve ABD (1)
09 Temmuz 2021
İÇİMİZDEKİ DÜZENBAZLAR
02 Temmuz 2021
BİR HAMAM HİKAYESİ
25 Haziran 2021
BABAN GELİRSE !
18 Haziran 2021
UÇURUM ÇİÇEĞİ
11 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 5
04 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 4
28 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 3
21 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 2
14 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ-1
07 Mayıs 2021
CERRAH OLMAK İSTERDİM AMA KAZANAMADIM
30 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 2
23 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 1
16 Nisan 2021
" COĞRAFYA KADERDİR "
09 Nisan 2021
TERBİYE YARATILIŞA BAĞLIDIR
02 Nisan 2021
ŞEKERE BOY ABDESTİ
26 Mart 2021
“ BİLMİYORUM ” diyebilmek ….
18 Mart 2021
ÇANAKKALE VE AZMAN DEDE
12 Mart 2021
Arı Mucizesi
05 Mart 2021
ADALETİNLE BİN YAŞA EMİ
26 Şubat 2021
SEVGİNİN HEDİYESİ
19 Şubat 2021
ŞAHİN HOCA
12 Şubat 2021
MUHTAR ÇAKMAĞI
05 Şubat 2021
ÇOBANIN DUASI
29 Ocak 2021
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı
22 Ocak 2021
Dr. ADNAN SAYRUN ve TRAHOM
15 Ocak 2021
VALİLİK PROJELERİ -2
08 Ocak 2021
DSİ KÜLTÜRÜ
01 Ocak 2021
Ne Mutlu Türk'üm Diyene !
25 Aralık 2020
VALİLİK PROJELERİ 2009-1
18 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.4
11 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.3
04 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.2
27 Kasım 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.1
20 Kasım 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (8)
13 Kasım 2020
Neme lazım be Sultanım!
06 Kasım 2020
HERKES SUÇLU!
30 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (7)
23 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (6)
16 Ekim 2020
Urfa’ya Niye Hızlı tren gelsin ki
09 Ekim 2020
EĞİTİMDE BAŞARISIZLIĞIMIZ TESCİLLİ
02 Ekim 2020
HARDAL 2
25 Eylül 2020
HARDAL (1)
18 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 4
11 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 3
04 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 2
28 Ağustos 2020
SUSKUN BELEDİYE (1)
21 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (5)
14 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (4)
07 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (3)
30 Temmuz 2020
ÇOCUKLAR YÜZSÜN ama ANALAR AGLAMASIN
24 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (2)
17 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor
10 Temmuz 2020
Şanlıurfa ve Bir Barajın Hikayesi
03 Temmuz 2020
KÖTÜ TOHUM !!!...
25 Haziran 2020
Davulcu Remo'dan bu yana...
19 Haziran 2020
GAZ LAMBASI
11 Haziran 2020
ÖZGEÇMİŞİM
Haber Yazılımı