Yazı Detayı
07 Ağustos 2020 - Cuma 17:08
 
İKARUS SENDROMU YAŞANIYOR
AHMET DOĞAN
 
 

İKARUS SENDROMU YAŞANIYOR

 

 

Atinalı mimar Daedalus, işlediği bir suç nedeniyle sürgün edildiği Girit’te Kral Minos tarafından, insan yiyerek beslenen yarı boğa yarı insan biçimindeki, Minotaurus adlı oğlunu hapsetmek için bir labirent inşasıyla görevlendirilir.   

 

 

Daedalus içinden çıkılması mümkün olmayan bir labirent inşa eder ve Minotaurus yakalanarak oraya hapsedilir. Canavar için sürekli 7 kadın 7 erkek kurban olarak labirente atılmaktadır. Bazı insanlar buna başkaldırsa da krala bir şey yapamazlar.

 

 

Günün birinde Thesseus, kurban adayı olarak Girit’e gider. Amacı canavarla savaşıp onu öldürmektir. İşi bitince içeriden çıkabilmek için Daedalus’a bunu nasıl yapacağını sorar. Daedalus, ona bir ip yumağının ucunu labirentin girişinde bir yere bağlayarak ilerlemesini ve dönüşte de ipi izlemesini söyler. Thesseus labirente girer, canavarı bulur, onu öldürür, sonra da ipi izleyerek labirentten çıkar. 

 

 

Thesseus, kral Minos’un kızı Ariadne’ye aşıktır. Babası izin vermediği için onu Girit’ten kaçırır. Buna çok kızan Minos (kral), labirentin sırrını Thesseus’a veren Daedalus’u cezalandırmak için onu yapımda kendisine yardım eden oğlu İKARUS ile birlikte labirente hapseder. Daedalus’un yaptığı labirent öyle karmaşıktır ki kendisi bile çıkış yolunu bulamaz. Üstü açık olan labirentin üzerinden uçan kuşlardan dökülen tüyleri toplar, sonra bu tüyleri balmumuyla yapıştırarak kanatlar yapar. İKARUS’la birlikte bu kanatları kollarına bağlarlar ve uçmak için hazırlanırlar.

 

 

Daedalus, İKARUS’a, çok alçaktan uçmamasını çünkü öyle yaparsa denizin neminin kanatları ağırlaştıracağını ve dolayısıyla uçmayı engelleyeceğini, çok yüksekten de uçmamasını çünkü o zaman da güneş ışınlarının tüyleri tutan balmumunu eriteceğini anlatır. Birlikte uçarak labirentten çıkarlar ve yükselmeye başlarlar. Girit halkı şaşkınlık ve sevinçle onları izler. İKARUS, uçmanın verdiği keyifle babasının sözlerini unutur ve yükselmeye devam eder. Yükseldikçe, her şeye tepeden bakmaya ve kendisini üstün görmeye başlar, güneşe yaklaştıkça, balmumunun eridiğini, kanatların kopmaya başladığını fark edemez. Sonunda kanatlar kopar ve İKARUS Ege Denizi’ne düşerek boğulur.

 

 

Amerikalı yazar Peter Beinart, Yunan mitolojisinin hazin öykülerinden birisi olan bu öyküden hareketle İKARUS Sendromu adını taşıyan kitabında aynı adla anılan bir yönetim ilkesi geliştirmiştir.

 

 

İşlerin iyi gittiğine aldanıp ‘bize bir şey olmaz’ düşüncesine kapılarak denetimi gevşetmek akıllıca bir yaklaşım değildir. Yönetim her zaman dengeli olmalıdır. İnsan, bazen kendisini her şeyden üstün, her şeye hâkim gibi görebilir. İşte o zaman denetim mekanizmaları devreye girmeli ve onu uyarmalıdır. Aksi takdirde işler iyi giderken pek sorun yaratmazmış gibi görünen bu kendini üstün görmeye dayalı ‘bize bir şey olmaz’ yaklaşımı, işler kötüye gitmeye yönelince sorunlar yaratmaya başlar.

 

 

Demokrasi çok kolay gibi görünen ama gerçekte çok zor olan bir rejimdir. Sistemin temelinde hoşgörü vardır. Eğer hoşgörü yoksa demokrasi gelişemez. Hoşgörü dediğimiz şey aslında azlık haklarının korunmasıyla başlayan, fırsat eşitliği, yasalar karşısında eşitlik, ırk ve cinsiyet ayrımının yok edilmesiyle devam eden, siyasal iktidarın çeşitli denge mekanizmalarıyla ve her şeyden önemlisi kamuoyu aracılığıyla denetlenmesini öngören bir noktaya kadar giden çok kapsamlı bir yaklaşımdır.

 

 

Demokrasi, kimin yöneteceğinden çok nasıl yöneteceğine ilişkin bir rejimdir.  

 

 

Bir ülkede hukukun üstünlüğü yerine üstünlerin hukuku egemense o ülkedeki demokrasi ahbap çavuş demokrasisinden öteye gidemez. Ahbap çavuş demokrasisi geçerliyse o ülkedeki ekonomik sistem de ahbap çavuş ekonomisinden öteye gidemez.

 

 

Ahbap çavuş ilişkisinin ardından karar mercilerinde ve yetkililerde İKARUS sendromu başlar.

 

 

İKARUS sendromunu son dönemlerde devletin hemen her kademesinde görmek mümkündür. Cumhurbaşkanlığında, bakanlıklarda, belediyelerde, AKP teşkilatlarında hemen her kademede gözle görünür bir şekilde karşımıza çıkmaktadır.

 

 

Ancak bu sendromdan kurtulmak zordur. İKARUS‘undenizin dibini boyladığı gibi KÖTÜ SON ile bitecektir. Ve o günler çok yakın görünüyor.

 

 

 

 

 

 

 

 
Etiketler: İKARUS, SENDROMU, YAŞANIYOR,
Yorumlar
Haber Yazılımı