Yazı Detayı
21 Mayıs 2021 - Cuma 09:12
 
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 2
İBRAHİM OKUYAN
 
 

 

Yazımızın Geçen haftaki bölümünde;

Sanayi devrimi sonunda sanayileşmesini tamamlayan, 
Avrupalı devletlerin sömürge ve pazar arayışları arttığını,
Hammadde ve pazar bulma önemli bir sorun haline geldiğini yazmıştık. 

Bu durum Avrupa devletleri arasında sömürgecilik yarışını hızlandırmış ve 
Sonuçta; bu yarış I. Dünya Savaşı’na neden olmuştur.

Önce masa başında hammadde pazarlarını paylaşmışlar sonra savaşa girmişlerdir.
Almanya denklemin dışındaydı.

Afrika ve Ortadoğu o yıllarda Osmanlı İmparatorluğunun sınırları içindeydi.
Özelikle İngilizler orta doğuda petrol sahalarını ajanları yardımıyla belirlemişlerdi.
Osmanlı Petrolün öneminin farkında değildi.

Ruslar sıcak denizlere inmek istiyordu.

Bu durumun sonucunda, 
Osmanlı Devleti toprakları üzerinde çıkar çatışmaları başladı.
Artık devletleri parçalamak için silah yerine borçlandırmak daha kolay oluyordu.

Bir ekonomik tetikçinin itirafları kitabı 

Kitabın yazarı John Perkins
Bu kitap “bir ülke nasıl sömürülür” kılavuzu. 

Kitapta; Amerika’nın başta petrol ve doğalgaz olmak üzere yeraltı zenginliğine sahip ülkeleri modern sömürge yapmak için başvurduğu yolları anlatılıyor. 
İlk başta ülkelere, 
Çeşitli kuruluşlarla (IMF, DÜNYA BANKASI... ) altından kalkamayacakları kadar borç veriyorlar, Sonra uzun yıllar sürüyor geri ödemesi. 
E tabi ülkenin ekonomisi sağlıklı olmadığı için ödeyemiyor. 
Bu sefer başlıyor yeraltı zenginliklerini satmaya.
Eğer ülkenin yöneticileri buna kanmayacak kadar akıllı ya da ülkelerini satmayacak kadar Dürüstlerse bu sefer çakallar devreye giriyor. 
Bunlar söz konusu ülkede suikast, halk ayaklanması gibi olayları organize ediyor. 
1950'li yıllardan bu yana çeşitli örnekleri var. 
Endonezya, Küba, İran …….

Yıl 2005 Türkiye ile bir alâkası olmayan John Perkins kitabında anlatıyor; 

"Kendi otomobilini üretemeyen ülkeye borç verip otoyollar yaptırırız. 
Sonra onlara arabalarımızı satarız. 
Sonra bankalarını satın alırız. 
O bankalardan halka ucuz krediler verip daha çok araba almalarını sağlarız. 
Böylece verdiğimiz o krediyi arabamızı satarak geri alırız, 
Hem de faiziyle. 
O ülkeye dünya bankası ya da kardeş kurumlardan kredi ayarlarız. 
Ayarlanan kredi "asla" o ülkenin hazinesine gitmez. 
O ülkede “proje” yapan bizim şirketlerimizin kasasına girer. 

Enerji santralleri, sanayi alanları, limanlar, dev havayolları yapılır. 
Aslında insanların işine yaramayan bir yığın beton. 

Bizim şirketlerimiz kazanır o ülkedeki birileri de nemalandırılır. 
Toplum bu düzenekten hiçbir şey kazanmaz. 
Ama ülke büyük bir borcun altına sokulmuş olur. 
Bu o kadar büyük bir borçtur ki ödenmesi imkansızdır. 
Plan böyle işler. 

Sonunda ekonomik danışmanlar/tetikçiler olarak gider onlara deriz ki;

"Bize büyük borcunuz var ödeyemiyorsunuz. 
O zaman petrolünüzü satın, 
Doğal gazınızı bize verin, 
Askeri üslerimize yer gösterin, 
Askerlerinizi birliklerimize destek olmaları için savaştığımız bölgelere gönderin, 
Birleşmiş milletler de bizim için oy verin! 
Elektrik su kanalizasyon sistemlerinizi özelleştirin! 
Onları Amerikan şirketlerine ya da diğer çok uluslu şirketlere satın..." 
Sosyal hizmetleri, 
Teknik sistemleri, 
Eğitim kurumlarını, 
Sağlık kurumlarını hatta adli sistemleri ele geçiririz. 
Bu, ikili, üçlü, dörtlü bir darbeler serisidir."

Günümüzdeki sistem bu.
Biz yine Osmanlı Dönemine dönelim.
Osmanlının “Borç Sarmalı” na nasıl sokulduğunu inceleyelim.

Geçen haftaki yazının devamı

Osmanlı’nın Borç Arayışı 

Osmanlı, 1768-1774 Rus Savaşı'ndan sonra, 
1775'te “Esham Sistemi” ile yani “Hazine Bonosu” ihracıyla iç borçlanmaya gitti. 

Ancak bu sistemle gerekli parayı toplayamadı. 

Osmanlı, 
1783'te Kırım'ın Ruslar tarafından işgalinden sonra, 
I. Abdülhamit döneminde, 
İlk dış borç teşebbüsünde bulundu. 

Fransa, Hollanda, İspanya, hatta Fas'tan bile dış borç alınması gündeme geldi. 

Uzun tartışmalardan ve görüşmelerden bir sonuç alınamayınca 
Aydın eyaletinin valilere ait gelirleri, 
“Esham” yoluyla satılarak bütçe açığı kapatılmak istendi. 
Ancak bu girişim bütçe açıklarını kapatmaya yetmedi. 

Osmanlı, Kasım 1789'da 
İngiltere'den 20.000.000 kuruşluk dış borç istedi. 
İngiltere bu isteğe cevap bile vermedi. 

O sırada Napolyon Mısır'a saldırmış, 
Osmanlı, Fransızlarla savaşa tutuşmuştu. 
Acil paraya ihtiyaç vardı. 
Aralık 1799'da İngiltere'den bir kere daha dış borç istendi. 
Ancak İngiltere olumsuz cevap verdi. 

Osmanlı, 
1839'da üçüncü defa İngiltere'den bu sefer 2.000.000 sterlin borç istedi. 
İngiltere, Osmanlı'ya yine borç vermedi. 

Dışarıdan borç para bulamayan Osmanlı mecburen içeriye döndü. 

Osmanlı, 1848'de Galata Bankerleri olarak bilinen sarraflardan 
Çok yüksek faizle borç almaya başladı. 

1850'de Avrupa, Osmanlı'ya borç vermeyi kabul etti. 

Londra'da bir borç sözleşmesi imzalandı. 
Fakat Osmanlı, daha sonra bu borcu almaktan vazgeçti. 

Osmanlı, antlaşmayı tek yanlı olarak bozduğundan, 
Borç verenlere 2.200.000 frank tazminat ödedi. 

Osmanlı’nın Borç Batağı 

1853'te, Osmanlı Kırım Savaşı'na girdi. 
Savaş masraflarını karşılamak için paraya ihtiyaç vardı. 

Osmanlı, Kırım Savaşı'nda; 
Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile hareket ediyordu. 

Bu yakınlığın da etkisiyle, 
24 Ağustos 1854'te Londra'da Dent-Palmer ve Ortakları,
Paris'te Goldscimd ve Ortakları ile 
75.000.000 franklık ve yüzde 6 faizli bir borç antlaşması imzalandı. 

Kesintiler nedeniyle bu paradan ancak 60.000.000 frank 
Osmanlı hazinesine girdi. 

Bu borçlanmaya, Mısır'dan alınan yıllık vergi “TEMİNAT” olarak gösterildi. 
Ancak bu borç, savaş masraflarını karşılamaya bile yetmedi. 

Osmanlı, aldığı borcu; üretime değil, tüketime yönelik olarak kullandı. 
Borcun anapara ve faizlerini ödemek için yeni borçlar almak zorunda kaldı. 

Osmanlı'nın uzun vadeli ve yüksek faizli borç tahvilleri, 
Avrupa piyasalarında çok tutuldu. 
Osmanlı'ya borç vermek çok kârlı bir iş halini aldı. 
Çünkü Osmanlı, Avrupa bankalarına yüzde 15-20 faiz ödüyordu. 

Yabancı sermayedarlar, 
Tehdit ve rüşvetle Osmanlı devlet adamlarını daha çok borç almaya zorladılar. 

Galata Bankerleri, 
Yüzde 10-12 komisyonla Avrupa piyasalarından Osmanlı'ya borç para buldular. 

Sırf Osmanlı'ya borç vermek için yabancı bankalar ve kredi şirketleri kuruldu. 

Osmanlı Bankası bunlardan biriydi. 
Sadece borç verenler değil, aracılar da çok kazandılar. 

Osmanlı, 1866'dan itibaren ödeme güçlüğü çekmeye başladı. 
1873'te dünyada “Borsa Krizi” çıktı. 
Avrupa piyasalarından borç para bulamayan Osmanlı, 1875'te iflas etti. 

Osmanlı, 1854-1875 arasındaki 21 yılda toplam 15 dış borç antlaşması yaptı. 
21 yılda kabaca 237.000.000 lira borçlandı, 
Fakat devletin eline ancak 127.000.000 lira geçti. 

Devam edecek.

Saygılarımla.

İbrahim Halil Okuyan
İnşaat Yüksek Mühendisi
21.Mayıs.2021 MERSİN

 
Etiketler: OSMANLI'NIN, İFLAS, ETTİRİLME, SÜRECİ, 2,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Ocak 2022
Üç Zamanlı Mesken Elektrik Tarifesi Nedir ?
14 Ocak 2022
İngiliz Siyaseti
07 Ocak 2022
Ara Sıra Baltaları Bilemeli
31 Aralık 2021
Sultanın Habbeleri
24 Aralık 2021
Seçim Sistemi Ve İttifaklar
17 Aralık 2021
Kufeli’nin Devesi
10 Aralık 2021
Bir Cin Hikayesi !
03 Aralık 2021
Anketler
26 Kasım 2021
Mediha Hoca
19 Kasım 2021
Lider
12 Kasım 2021
Düzen !
05 Kasım 2021
Suyun Genleşme Mucizesi
29 Ekim 2021
Neden ? Cumhuriyet ?
22 Ekim 2021
Kutsal Bok Böceği
15 Ekim 2021
Ayakkabı ( 2.Bölüm )
08 Ekim 2021
Ayakkabı
01 Ekim 2021
Yahya Baba
17 Eylül 2021
Yaşlı Adam ve Atının Hikayesi
10 Eylül 2021
Siklon Operasyonu
03 Eylül 2021
Petrodolar Ve ABD (6)
27 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (5)
20 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
13 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
06 Ağustos 2021
KARGA BOKU !
30 Temmuz 2021
PETRO DOLAR ve ABD (2)
23 Temmuz 2021
PETRO DOLAR ve ABD (1)
16 Temmuz 2021
AMPUL
09 Temmuz 2021
İÇİMİZDEKİ DÜZENBAZLAR
02 Temmuz 2021
BİR HAMAM HİKAYESİ
25 Haziran 2021
BABAN GELİRSE !
18 Haziran 2021
UÇURUM ÇİÇEĞİ
11 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 5
04 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 4
28 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 3
14 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ-1
07 Mayıs 2021
CERRAH OLMAK İSTERDİM AMA KAZANAMADIM
30 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 2
23 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 1
16 Nisan 2021
" COĞRAFYA KADERDİR "
09 Nisan 2021
TERBİYE YARATILIŞA BAĞLIDIR
02 Nisan 2021
ŞEKERE BOY ABDESTİ
26 Mart 2021
“ BİLMİYORUM ” diyebilmek ….
18 Mart 2021
ÇANAKKALE VE AZMAN DEDE
12 Mart 2021
Arı Mucizesi
05 Mart 2021
ADALETİNLE BİN YAŞA EMİ
26 Şubat 2021
SEVGİNİN HEDİYESİ
19 Şubat 2021
ŞAHİN HOCA
12 Şubat 2021
MUHTAR ÇAKMAĞI
05 Şubat 2021
ÇOBANIN DUASI
29 Ocak 2021
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı
22 Ocak 2021
Dr. ADNAN SAYRUN ve TRAHOM
15 Ocak 2021
VALİLİK PROJELERİ -2
08 Ocak 2021
DSİ KÜLTÜRÜ
01 Ocak 2021
Ne Mutlu Türk'üm Diyene !
25 Aralık 2020
VALİLİK PROJELERİ 2009-1
18 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.4
11 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.3
04 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.2
27 Kasım 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.1
20 Kasım 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (8)
13 Kasım 2020
Neme lazım be Sultanım!
06 Kasım 2020
HERKES SUÇLU!
30 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (7)
23 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (6)
16 Ekim 2020
Urfa’ya Niye Hızlı tren gelsin ki
09 Ekim 2020
EĞİTİMDE BAŞARISIZLIĞIMIZ TESCİLLİ
02 Ekim 2020
HARDAL 2
25 Eylül 2020
HARDAL (1)
18 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 4
11 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 3
04 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 2
28 Ağustos 2020
SUSKUN BELEDİYE (1)
21 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (5)
14 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (4)
07 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (3)
30 Temmuz 2020
ÇOCUKLAR YÜZSÜN ama ANALAR AGLAMASIN
24 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (2)
17 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor
10 Temmuz 2020
Şanlıurfa ve Bir Barajın Hikayesi
03 Temmuz 2020
KÖTÜ TOHUM !!!...
25 Haziran 2020
Davulcu Remo'dan bu yana...
19 Haziran 2020
GAZ LAMBASI
11 Haziran 2020
ÖZGEÇMİŞİM
Haber Yazılımı