Yazı Detayı
30 Temmuz 2021 - Cuma 08:24
 
PETRO DOLAR ve ABD (2)
İBRAHİM OKUYAN
 
 

PETRO DOLAR ve ABD (2)

 

Yazımızın ilk bölümünde 
Petrolün oluşumunu,
Dünyadaki petrol rezervlerini,
Rezervlerin dağılımı hakkında bilgiler vermiştik.

Yazı dizisinin 2.bölümü….

2000’lere geldiğimizde ise, 
Avrupa Birliği’nin sadece bir “birlik” olmaktan sıyrılıp, 
Birleşik devletler yapısı altında tek bir federal devlet olma arzusunun en önemli işareti olarak Tek para birimine yani Euro’ya geçmesi ile ABD karşısında yeni bir potansiyel rakip çıktı. 

Tarihin garip bir cilvesi olarak, 
Bugün ABD ’nin karşısına yeni bir rakip olarak çıkan Avrupa Birliği’nin temelleri, 
2. Dünya Savaşı ertesinde yine bizzat ABD tarafından ortaya konan Marshall Planı 
(Yardımları !?) tarafından atılmıştı. 

Marshall Planı’nın unutulmaz sloganı olan ve aşağı yukarı bugünkü AB üyesi ülkeleri hedef alan “şartlar ne olursa olsun birlikte hareket etmeliyiz” sloganı ile 
Avrupa ülkelerine özellikle Sovyet bloğuna karşı bir olma çağrısı yapan ABD, 
Bu birliğin bir gün olup kendisi ile rekabete gireceğini elbette tahmin edemezdi. 


Bu makalede, 
2. Dünya Savaşı ertesi uygulanan Marshall planı ile 
2000’li yıllarda yaşanan Irak savaşı ve 
Sonrası ABD politikaları irdelenmiş ve benzerlikler tartışılmıştır.

A. MARSHALL PLANI

A.1 -MARSHALL PLANI’NIN AMACI VE ESASLARI

2. Dünya Savaşı ertesinde Avrupa ekonomisi tam anlamıyla yıkıma uğramıştı. 
ABD savaşa müdahil olmuş olsa bile savaşın daha ziyade Avrupa kıtası üzerinde yaşanmış olması sebebiyle, Amerika insani kayıplar dışında kendi topraklarında maddi kayıp yaşamamıştı. 

Üstelik savaş ekonomisi, 
Amerikan sanayisinin çarklarını savaş boyunca döndürmüş ve 
Savaş sonrasına işler durumda olan bir ekonomi bırakmıştı. 

Avrupa ise ekonomik faktörlerin neredeyse hepsinden yoksundu. 

Uzun yıllar süren savaş insanları yormuş, 
Savaş sonrası gelen ekonomik sorunlar iyice bıkkınlık yaratmıştı. 

Bu psikolojik durum Avrupa’yı 
Sovyetlerin komünizm propagandasına karşı çok açık ve zayıf bırakıyordu. 
Bu ABD için çok büyük bir tehlikeydi.
Öte yandan, ABD sanayisi savaş sırasında ulaştığı ve 
Dünya çapında rakipsiz olan büyük üretim gücünün desteği ile dış piyasalara, 
Özellikle de Avrupa’ya mal satmak arzusundaydı. 

Fakat Avrupa, 
Amerikan mallarını almak istese dahi, 
Bunun karşılığında ABD ’ye verecek yeterli doları yoktu.

Sonuç olarak, 
Hem Avrupa’nın bu yoksun halinin sonucunda 
Avrupa’da komünizmin yayılmasından korkan (beklide bu korkuyu yaratan ABD idi.), 
Hem de Avrupa’ya enjekte edilecek bu dolarların 
Enikonu kendi sanayisine geri döneceğini hesap eden ABD, 
1947’deki bir toplantıda 
Marshall Planı’nın temellerini atmış, 
Çekoslovakya ’nın 1948 Şubatı’nda Sovyetlere şok bir şekilde kaybedilişinden
İki ay sonra plan resmi olarak yürürlüğe koyulmuştu. 

Emme Basma Tulumba misali; 
Bir tas suyu feda etmesen suyu su çekemezsin misali.

Bu arada Yunanistan ve Türkiye’ye, 
Acil yardım adı altında, 
Planın resmiyete dökülmesini beklemeden, 
Truman doktrini bağlamında komünizm ile mücadele için, 
1947 Ocak’ında para yardımları başlatılmıştı. 

Marshall planı çerçevesinde,  
Yapılan Yardımın toplamı yaklaşık 13 milyar dolardır.

Marshall planı çerçevesinde en büyük yardımı, 
ABD ’nin en sadık müttefiki İngiltere, 3297 milyon dolar almıştır.
Türkiye’ye yapılan yardım 137 milyon dolardır.

Marshall Planı’nı sadece komünizme karşı bir sigorta olarak görmek büyük yanlışlık olur. 

Marshall planı esasında, 
ABD hegemonyasını kabul ettirmeye çalışan yeni ekonomik düzenin önemli bir aşamasıydı. 

Bugün dayatılan “YENİ DÜNYA DÜZENİ” sloganına benzer bir slogan.

2. Dünya Savaşı ertesinde ABD savaştan o kadar güçlü çıkmıştı ki, 
Dünya kömür üretiminin yarısı, 
Petrol üretiminin üçte ikisi 
Ve elektrik üretiminin yarısından fazlasını tek başına yapıyordu. 

Bunun yanında çok büyük miktarda 
Uçak, otomobil, gemi ve diğer makine üretim kapasitesine sahipti. 

Fakat Amerikan kapitalizmi ne kadar güçlü olursa olsun 
Müttefikleri ve pazarları olmadan yaşayamazdı.
Üstelik hem savaş sonrası geri dönen askerlerin işgücü piyasasına katılması sonucu, 
Oluşacak bir dengesizlik, 
Hem de savaş ekonomisinin bitmesi, 
1929 buhranında olduğu gibi, 
Ani talep daralmasına neden olabilirdi. 

ABD, sahip olduğu bu büyük sanayi gücü için büyük pazarlar yaratmak zorundaydı. 

Öte yandan, 
Avrupa o kadar fakirdi ki, 
Amerikan mallarını finanse edemiyor ve 
Amerika’ya karşı verdiği büyük ticari açıkları sonucunda 
ABD ’den yapmış olduğu ithalat sekteye uğruyor, istenilen düzeye çıkmıyordu. 

Bretton Woods Toplantıları sonucuna göre İMF, 
Avrupa Devletleri’nin ABD ‘ye karşı verdiği ödemeler dengesi açığını finanse edecekti. 

Lakin İMF bu açığı finanse etmekte yeterli olamadı.

Bu durum Amerikan dolarının 
Dünya çapında hem rezerv para birimi 
Hem de dış ticarette kabul gören bir para birimi olma sürecini yavaşlatıyordu. 

İşte tam bu ahvalde, 
Marshall Planı yürürlüğe konmuş
Avrupa’da yaşanan dolar kıtlığına böylece bir son verilmişti. 

Marshall planı çerçevesinde 
Avrupa ekonomisine enjekte edilen toplam para miktarı yaklaşık 13 milyar dolardı. 

1947 yılında bu miktar Amerika’nın GSYİH’nın yaklaşık 
5,4’üne tekabül ediyordu. 

Bugün bu oran yaklaşık olarak 632 milyar dolara denk gelmektedir.

A.2- MARSHALL PLANI’NIN SONUÇLARI


Marshall planı 1951 yılında sona ermiştir. 
Yardımları daha da uzatma çabası olsa da, 
Kore Savaşı’nın ABD bütçesi üzerindeki artan maliyetleri bu çabayı sonuçsuz bırakmıştır.
Yine de Marshall planı sonuç itibariyle oldukça başarılı olmuştur. 

Marshall planı sonucunda;
1-Avrupa kıta ekonomisi tarihi boyunca eşi görülmemiş bir büyüme göstermiş, 
1948-1952 yılları arasında üretim 35 artış kaydetmiştir. 
Savaş sonrası Avrupa’da görülen kıtlık ve yoksulluk yok olmuş 
Hayat standartları bu yardımları takip eden 30 yıl içerisinde ciddi miktarlarda artmıştır.


2-Avrupa ülkelerindeki 
Toplumsal gerginlik nerdeyse tamamen azaltılmış, politik istikrar sağlanmıştır. 
Bunun sonucunda “komünizm tehlikesi” yok olmuştur. 
Gerçekten de savaş sonrası ortaya çıkan komünist partiler, 
Marshall planı sonucunda büyük popülarite kaybına uğramış ve yok olmuşlardır.

3-Her şeyden önemlisi, Bretton Woods Toplantıları’nda ortaya konan plan işlerlik kazanmış, Amerikan doları dünyanın resmi para birimi olarak kabul görmüştü. 


4-Marshall Planı’nın bir sonucu da, 
Avrupa birliği düşüncesinin temellerinin atılmasıydı. 
Bu tip bir birlik serbest ticareti desteklediği için
ABD uzun süreler Avrupa birliği fikrini desteklemiştir.

Devam edecek.

Saygılarımla.

İbrahim Halil Okuyan
İnşaat Yüksek Mühendisi
30. Temmuz.2021 MERSİN

 

 

 

 

 

 

 

 
Etiketler: PETRO, DOLAR, ve, ABD, (2),
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2021
Anketler
26 Kasım 2021
Mediha Hoca
19 Kasım 2021
Lider
12 Kasım 2021
Düzen !
05 Kasım 2021
Suyun Genleşme Mucizesi
29 Ekim 2021
Neden ? Cumhuriyet ?
22 Ekim 2021
Kutsal Bok Böceği
15 Ekim 2021
Ayakkabı ( 2.Bölüm )
08 Ekim 2021
Ayakkabı
01 Ekim 2021
Yahya Baba
17 Eylül 2021
Yaşlı Adam ve Atının Hikayesi
10 Eylül 2021
Siklon Operasyonu
03 Eylül 2021
Petrodolar Ve ABD (6)
27 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (5)
20 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
13 Ağustos 2021
PETRODOLAR ve ABD (3)
06 Ağustos 2021
KARGA BOKU !
23 Temmuz 2021
PETRO DOLAR ve ABD (1)
16 Temmuz 2021
AMPUL
09 Temmuz 2021
İÇİMİZDEKİ DÜZENBAZLAR
02 Temmuz 2021
BİR HAMAM HİKAYESİ
25 Haziran 2021
BABAN GELİRSE !
18 Haziran 2021
UÇURUM ÇİÇEĞİ
11 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 5
04 Haziran 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 4
28 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 3
21 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ 2
14 Mayıs 2021
OSMANLI'NIN İFLAS ETTİRİLME SÜRECİ-1
07 Mayıs 2021
CERRAH OLMAK İSTERDİM AMA KAZANAMADIM
30 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 2
23 Nisan 2021
DUNNİNG-KRUGER ETKİSİ 1
16 Nisan 2021
" COĞRAFYA KADERDİR "
09 Nisan 2021
TERBİYE YARATILIŞA BAĞLIDIR
02 Nisan 2021
ŞEKERE BOY ABDESTİ
26 Mart 2021
“ BİLMİYORUM ” diyebilmek ….
18 Mart 2021
ÇANAKKALE VE AZMAN DEDE
12 Mart 2021
Arı Mucizesi
05 Mart 2021
ADALETİNLE BİN YAŞA EMİ
26 Şubat 2021
SEVGİNİN HEDİYESİ
19 Şubat 2021
ŞAHİN HOCA
12 Şubat 2021
MUHTAR ÇAKMAĞI
05 Şubat 2021
ÇOBANIN DUASI
29 Ocak 2021
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı
22 Ocak 2021
Dr. ADNAN SAYRUN ve TRAHOM
15 Ocak 2021
VALİLİK PROJELERİ -2
08 Ocak 2021
DSİ KÜLTÜRÜ
01 Ocak 2021
Ne Mutlu Türk'üm Diyene !
25 Aralık 2020
VALİLİK PROJELERİ 2009-1
18 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.4
11 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.3
04 Aralık 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.2
27 Kasım 2020
KARAKOYUN DERESİ SU AKITILMASI BİLMECESİ.1
20 Kasım 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (8)
13 Kasım 2020
Neme lazım be Sultanım!
06 Kasım 2020
HERKES SUÇLU!
30 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (7)
23 Ekim 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (6)
16 Ekim 2020
Urfa’ya Niye Hızlı tren gelsin ki
09 Ekim 2020
EĞİTİMDE BAŞARISIZLIĞIMIZ TESCİLLİ
02 Ekim 2020
HARDAL 2
25 Eylül 2020
HARDAL (1)
18 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 4
11 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 3
04 Eylül 2020
SUSKUN BELEDİYE 2
28 Ağustos 2020
SUSKUN BELEDİYE (1)
21 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (5)
14 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (4)
07 Ağustos 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (3)
30 Temmuz 2020
ÇOCUKLAR YÜZSÜN ama ANALAR AGLAMASIN
24 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor Harran’ın; Hasreti, Bereketi, Canı (2)
17 Temmuz 2020
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor
10 Temmuz 2020
Şanlıurfa ve Bir Barajın Hikayesi
03 Temmuz 2020
KÖTÜ TOHUM !!!...
25 Haziran 2020
Davulcu Remo'dan bu yana...
19 Haziran 2020
GAZ LAMBASI
11 Haziran 2020
ÖZGEÇMİŞİM
Haber Yazılımı