Yazı Detayı
01 Ocak 2021 - Cuma 11:01
 
Siz Hiç Tandır Yorganın Altında Uyudunuz Mu ?
EDİBE AYDIN KAHYA
 
 

SİZ HİÇ TANDIR YORGANIN ALTINDA UYUDUNUZ  MU?

Kış mevsimin en kısa yaşandığı illerden biridir Urfa.Uzun bir yaz;arkasından kış  hazırlığının çok yoğun yaşandığı sonbahar mevsiminden sonra, aralık ayında başlayan kış mevsimi, şubat ayı ortasında biterdi. Kış mevsimi , kısa olmasına rağmen, çok  sert geçen yıllar da vardı.


  Benim çocukluğumda 1950-1960 yollarında  ısınma  mangal kömürü ile olurdu.Daha sonra odun sobası, kömür sobası, gaz sobası ile ısınırdık.Mangal ile ısınma yıllarında, her biri sanat eseri olan çok güzel pirinç mangallar, altında pirinç tepsiler göz kamaştırırdı. Mangaldaki ateş , kor haline gelince  odanın ortasına konur,  mangalın çevresinde tatlı sohpetler yapılır, mangal ateşinde pişen kahveler keyifle içilirdi. O yıllarda; bizim evin bir odasında soba , diğer iki odasında  mangal vardı. Ayrıca babaannemin odasında “ tandır” vardı. 


   Mangaldaki  közlerin harı azalınca , içinde kül olan,genellikle topraktan yapılmış ,25-30 cm çapında çanak gibi bir kaba birkaç köz konur. Etrafı külle desteklenirdi. Bu kaplar bakır bir tepsiye konarak, tandırın altına yerleştirilirdi. Tandırlar, genellikle  odaların köşelerinde olurdu.Tandırın, toprak kaptan sonraki en önemli aracı “ tandır kürsüsü” olurdu. Tandır kürsüsü;kenarları tahminen 60-70 cm, yüksekliği 50 cm olan kare şeklinde tahtadan yapılmış büyük bir sehpa görünümünde  olurdu.Bu tahta kürsünün üstüne, önce koruyucu kalın bir bez konurdu. Üstüne rengarenk basma ile kaplanmış, ince ve diğer yorganlardan daha büyük bir yorgan konurdu. Yorgan tandır kürsüsünün dört tarafından eşit sarkacak şekilde yerleştirilirdi. Tandırın çevresine de,köşeye gelen yerlere “ sap yastık” yerlere minder  konurdu. Tandır kürsüsünün üstüne büyük bir tepsi konurdu. Tepsiye çay bardakları demlik konulduğu gibi, meyve tabakları, kuruyemiş tabakları da konulabilirdi.Tandır kürsüsü, aynı zamanda yemek masası görevimi yapardı. Mindere oturup ayaklar yorganın altına konurdu.Közlerin  ısıttığı yorganla bütün ev halkı ısınırdı. Tandır etrafında , HEKET HEKET LAKLAKOZ BİRİ SIÇAN  BİRİ BOZ diye başlayan,birkaç gecede biten bugünkü dizi filmlerin yerini tutan masallar anlatılırdı. Çocuklar masalı dinlerken sıcağın  etkisi ile boyunları bükülür, uykuya dalardı. Evin yaşlıları günün büyük bir bölümünü tandırın önünde geçirirdi. Uzun kış geceleri, tandırın sıcaklığındaki, sıcak sohpetlere doyum olmazdı.


 Aile fertleri, göz göze omuz omuza oturur, aile sorunlarını, tandır başında konuşurdu. Okula gidenler ödevini tandır kürsüsünün üstünde yapardı. Tandır, çok amaçlı bir hizmet düzeneği olarak aileyi birleştirerek evin huzurunu da sağlardı.


  Herkesin elinde bir telefon ayrı odalarda , ayrı köşelerde olduğu günümüzle kıyasladığımızda neden aile bağlarının zayıfladığını,sevginin azaldığını, sorumluluk almayanların çoğaldığını daha iyi anlıyoruz.


EDİBE AYDIN ( KAHYA)
28-12-2020

 

 

 

 

 

 
Etiketler: Siz, Hiç, Tandır, Yorganın, Altında, Uyudunuz, Mu, ?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2021
Avrupa'da Engelliler Her Yerde Rahat Dolaşabiliyor Ya Bizdekiler Ne Yapıyor ?
12 Kasım 2021
Nezire Dayze İlana Mı (S) Çatala Mı (Y) Bindi
05 Kasım 2021
Önce İyi Öğretmen Sonra Nitelikli Eğitim
15 Ekim 2021
Sıcak Pidenin Isıttığı Kalpler
08 Ekim 2021
Taşımalı Eğitim İlkokuldaki Sosyalleşmeyi Olumsuz Etkilediği Gibi Köyden Kente Göçü De Hızlandırıyor
01 Ekim 2021
Okullarda Serbest Kıyafet Mi Yoksa Forma Mı ? Sorusuna Cevap Veriyorum
24 Eylül 2021
Bu Ülkenin Çocuklarına Kim Sahip Çıkacak ?
17 Eylül 2021
Eğitim Mi ? Öğretim Mi ?
20 Ağustos 2021
AŞURENİN İFADE ETTİĞİ GERÇEK ANLAMI BİLİYOR MUSUNUZ?
06 Ağustos 2021
NETİCE NİNEYİ YATAKTAN KURTARAN MUZİCE DOKTOR
23 Temmuz 2021
VEZİR HAMAMI , SULTAN HAMAMI , ARASA HAMAMI , CINCIKLI HAMAM , SERÇE HAMAMI , VELİ BEY HAMAMI ,ŞABAN HAMAMI
09 Temmuz 2021
SICAK YAZ GÜNÜ URFA’ DA KUYU SUYU İLE ÇİMDİNİZ Mİ ?
02 Temmuz 2021
BAĞDA HAYMADA YATTINIZ MI?
25 Haziran 2021
BEDİÜZZAMAN’ DA KUR’ AN OKUYAN ÇOCUK KİMDİR ?
18 Haziran 2021
BEDİÜZZAMAN’ DA KUR’ AN OKUYAN ÇOCUK KİMDİR ?
14 Haziran 2021
BİYAMBALIÇININ SESİNİ HATIRLIYOR MUSUNUZ
11 Haziran 2021
RAHİME TEYZE URFA’ DAN İSTANBUL’ A OTOBÜSLE GİDERSE
04 Haziran 2021
URFA’ NIN BALCANLA DOSTLUĞU
29 Mayıs 2021
29 MAYIS 1453
28 Mayıs 2021
SU İLE HAYAT FELSEFESİNİN İLİŞKİSİ
13 Mayıs 2021
TELAŞSIZ BAYRAMI NEŞESİZ KUTLUYORUZ
07 Mayıs 2021
URFA’ DA ULUCAMİ’ DEN TOPUN PATLAMASINI HATIRLIYOR MUSUNUZ
02 Mayıs 2021
KOMŞU EKMEĞİ Mİ, ÇARŞI EKMEĞİ Mİ?
23 Nisan 2021
BİR DÜNYA BIRAKIN BİZ ÇOCUKLARA
11 Nisan 2021
URFAM GURURLAN
09 Nisan 2021
11 N İ S A N
02 Nisan 2021
YÜREKTEN DUA EDENİN SESİNİ ALLAH DUYAR VE BİRİNE DUYURUR
26 Mart 2021
URFA ADINI DUYUNCA
19 Mart 2021
YİRMİ YEDİ KİŞİNİN DOĞUM GÜNÜNÜ AYNI GÜN KUTLANIR MI ?
12 Mart 2021
7 Sayısının Hayatımızdaki Yeri
05 Mart 2021
GÜNÜMÜZDE KADIN TOPLUMUN NERESİNDE
26 Şubat 2021
BİRİMİZİN REFAHA ULAŞMASI HERKESİN REFAHA ULAŞMASI DEMEKTİR.
19 Şubat 2021
AŞKINI SANATINA YANSITAN MİMAR SİNAN’ IN ÖYKÜSÜNÜ MUTLAKA OKUYUNUZ
12 Şubat 2021
BİR LİSAN BİR İNSAN, İKİ LİSAN İKİ İNSAN VE ÜÇ LİSAN ÜÇ İNSAN
05 Şubat 2021
BABOYIN DAĞI
29 Ocak 2021
DEVLET MALINI GEREKSİZ KULLANIRSAK KAÇ KİŞİYE HESAP VERECEĞİNİZİ BİLİYOR MUSUNUZ ?
22 Ocak 2021
İÇTİĞİMİZ BİR BARDAK ÇAYIN NELERİ BAŞARDIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ ?
15 Ocak 2021
ANNEME KİM BAKACAKTI ?
08 Ocak 2021
İYİLİĞİ UNUTMAYAN SADECE İNSANLAR MI ?
25 Aralık 2020
Çıra Kürsüsü
18 Aralık 2020
ÖĞRENCİYE SINAVDAN “ SIFIR” VERMEK DOĞRU MU?
11 Aralık 2020
URFA’ YA NEDEN GİTMELİYİM ? DİYENLERE AŞAĞIDAKİ CEVABI GÖNDERİR MİSİNİZ?
04 Aralık 2020
KÖYDEKİ BAYRAK ŞEHİRDEKİNDEN FARKLI MI DALGALANIYOR
27 Kasım 2020
ÇOCUĞUN EĞİTİMİNDE AİLENİN ÖNEMİ DİYİNCE AKLIMIZA NELER GELİYOR ?
20 Kasım 2020
DİLEK ALLAH’ TAN NE DİLEDİ BEN ALLAH’ TAN NE DİLEDİM
13 Kasım 2020
URFA’ DA KUŞLAR VE DERTLİ EŞLER
06 Kasım 2020
URFALI GENÇ EVLENİRKEN ALTIN ALACAK PARASI YOKSA NE YAPAR
30 Ekim 2020
BAYRAM TÖRENİNE KATIL Kİ ; CUMHURİYETİ KORUYABİLESİN.
23 Ekim 2020
KEDİ NASIL CERRAHLIK YAPTI
16 Ekim 2020
BEN BI UŞAHLARLA MEKİRE DÜŞMİŞEM
09 Ekim 2020
TAŞIMALI EĞİTİM KÖYDEN KENTE GÖÇÜ HIZLANDIRIYOR
02 Ekim 2020
NİTELİKLİ İNSANLARI HANGİ EĞİTİM SİSTEMİ İLE YETİŞTİREBİLİRİZ
25 Eylül 2020
SİZİN EVDE ŞİRE YAPILDI MI
18 Eylül 2020
ÇOCUĞUN EĞİTİMİNDE AİLENİN ÖNEMİ DİYİNCE AKLIMIZA NELER GELİYOR ?
11 Eylül 2020
ÇOCUĞUN EĞİTİMİNDE AİLENİN ÖNEMİ DİYİNCE AKLIMIZA NELER GELİYOR ?
28 Ağustos 2020
VURMA ZALIM VURMA BEN URFALIYAM
21 Ağustos 2020
ZEHREDAMI ve ZERZEMBE’ yi UNUTTUK MARKETE TESLİM OLDUK
14 Ağustos 2020
EVİMİZ OKULA YAKIN OLSUN EĞİTİMDEKİ KARMAŞA SON BULSUN
07 Ağustos 2020
URFA’ DA SİNEK TİCARETİ YAPILDIĞINI NDAN HABERİNİZ VAR MI?
30 Temmuz 2020
TARTIŞMA ANINDA NASIL SAKİNLEŞEBİLİRSİNİZ
24 Temmuz 2020
EVLENECEK OLAN GENÇLER VE AİLELERİNE GÖZLEMLERİME DAYANARAK SESLENMEK İSTİYORUM
17 Temmuz 2020
TIRNİK İSO KUTTİK CEMO İLE CEMELDEN CEMELE KONİŞİKEN BEN UŞAHTIM
10 Temmuz 2020
URFA’ DA KORONA İLE MÜCADELE BÖYLE Mİ YAPILIYOR?
03 Temmuz 2020
URFALICA ÇİÇEKLERİN ADLARINI BİLİMİSİZ ?
25 Haziran 2020
NİTELİKLİ İNSANLARI HANGİ EĞİTİM SİSTEMİ İLE YETİŞTİREBİLİRİZ
19 Haziran 2020
GELECEĞİMİZİN GÜVENCESİ ÇOCUKLARIMIZI BİLİNÇLİ EĞİTMEZSEK ÜLKEMİZİN GELECEĞİ GÜVENDE OLABİLİR Mİ
11 Haziran 2020
URFA ANLATILMAZ YAŞANIR
05 Haziran 2020
ANNE BABA OLARAK EN ÖNEMLİ GÖREVİMİZİN NE OLDUĞUNU BİLİYOR MUYUZ?
Haber Yazılımı